nieuworganiseren.nu
Vredenburg 40
3511 BD Utrecht

Menu

Hoe is het nou met Familiehulp?

Met een big bang startte vorig jaar Familiehulp, herrezen uit de puinhopen van het failliete TSN. Hoe vergaat het de 2500 thuishulpers sindsdien? En kunnen ze wel omgaan met de vrijheid die zelforganisatie van ze vraagt?

Hoe verander je een hiërarchische organisatie in een zelfsturende? Volgens de boekjes vergt dit een lang verandertraject, waarbij je bijvoorbeeld met een of enkele pilotteams start en dit dan langzaam uitrolt over de hele organisatie. Maar die boekjes kunnen nu de prullenbak in, want nu is er Familiehulp. Van de ene op de andere dag gingen de 2500 medewerkers van deze organisatie werken in zelfsturende teams. En dat ging eigenlijk meteen verrassend goed.

Puinhopen

Nu zijn er wat betreft Familiehulp een aantal ‘verzachtende’ omstandigheden. Allereerst was de noodzaak groot: Familiehulp werd opgetrokken uit de puinhopen van het failliete TSN, en voor de medewerkers was de keuze dan ook tussen dit of werkeloosheid. Bovendien levert het bedrijf hulp aan huis, en dus zijn de werknemers in de dagelijkse uitvoering van hun werk niet heel erg afhankelijk van collega’s. Aan de andere kant zijn de meeste werknemers in de thuishulp laag opgeleid, en wordt er vaak gedacht dat deze mensen toch echt wel enige vorm van sturing nodig hebben. Zelfsturing zou alleen maar kunnen met hoogopgeleide medewerkers. Maar ook dit vooroordeel wordt door de 2500 thuishulpers van Familiehulp genadeloos gelogenstraft.

Wat dat betreft is het bijzonder jammer dat ze uiteindelijk ‘maar’ met 2500 zijn. TSN telde in totaal zo’n 12.000 medewerkers, en Jaap Peters, initiatiefnemer van de doorstart, had graag al deze mensen een nieuwe toekomst bij Familiehulp gegund. ‘Het probleem is echter dat de huishoudelijke hulp door de gemeente wordt georganiseerd, en dat elke gemeente daarvoor zijn eigen regeling heeft,’ zegt de Organisatieactivist. ‘Als we met elk van die gemeenten een contract hadden willen afsluiten, waren we over tien jaar nog aan het praten, ben ik bang. Daarom hebben we op een gegeven moment maar gezegd: “Zo gaan we het doen, en als jullie dat niet willen, dan niet.”’

Zetje

‘Zo’ is dan op de Buurtzorg-manier, met zelfsturende teams van 8 tot 12 medewerkers die eigenlijk alles zelf regelen: roosters, het regelen van vervanging bij vakantie of ziekte, het aannemen van nieuwe medewerkers, het registreren van de uren en de verantwoordelijkheid voor de teamproductie. ‘Ik geef alleen af en toe een zetje als ik denk dat iets niet helemaal lekker loopt,’ vertelt regio-coördinator in Den Haag Annelies de Groot, ‘en meestal pakken ze dat dan zelf op.’ Omdat bij Familiehulp laagopgeleide medewerkers werken van wie sommigen niet handig zijn met de computer en contracten, is de rol van de coördinator wel een andere dan die van de coaches bij Buurtzorg. ‘Als er iemand wordt aangenomen, geef ik er nog een klap op,’ zegt De Groot. ‘En ook bij langdurige ziekte of niet-functioneren heb ik een actievere rol dan de coach bij Buurtzorg.’

En toch is de overhead van Familiehulp beperkt tot 8 procent. Mede daardoor lijkt de organisatie nu winstgevend te kunnen draaien, tegenover een verlies van 10 miljoen per jaar bij TSN. ‘Dat zit vooral in het ontbreken van de managementlaag,’ zegt Peters. Maar ook het ziekteverzuim is sinds de doorstart meer dan gehalveerd. ‘Die is zelfs lager dan bij Buurtzorg. Mensen hebben echt weer plezier in hun werk gekregen.’ De Groot: ‘Ze zijn vooral blij dat ze nu in een echt team werken. Als er iemand ziek is, steunen ze elkaar en vallen ze voor elkaar in. Dat is zo mooi om te zien. Eén medewerker zei vorige week nog tegen mij: “Ik ga met tien keer meer plezier naar mijn werk.” Ik denk dat er weinig mensen zijn die nog terug willen naar de oude situatie.’

Meer over Familiehulp vind je hier

Journalist Walter van Hulst schreef in 2016 een lang verhaal over het ontstaan van Familiehulp in het tijdschrift Slow Management.

X

Word lid van nieuworganiseren.nu

Dit artikel wordt je gratis aangeboden door nieuworganiseren.nu. Steun ons en word lid van de coöperatie. Je krijgt dan bovendien gratis toegang tot de Bende van Hoe en korting op bijeenkomsten en boeken.

Laat een bericht achter







Ben jij al lid van de Bende van Hoe?

Nieuworganiseren.nu is sinds kort een coöperatie. Dat betekent dat jij lid kunt worden van ONS en samen met ons de wereld een beetje mooier kunt maken.

Wil je weten wat je kunt doen?

Word lid van de Bende van Hoe!

Zoek je verdieping? Kom naar de NO School
De NO School is geen school, maar je kunt er toch veel leren. Over zingeving bijvoorbeeld, en waarom kunst belangrijk is voor schitterend organiseren. Hier vind je het programma: Kom naar de NO School

Send this to friend