0

Werknemer 2.0

werknemer-vd-toekomstBionische ledematen, oogimplantaten en pillen. Een Brits rapport biedt een blik op de toekomst van werk.

Op het groen verlichte exitbordjena, is het donker in het laboratorium. De polymeren die hier verwerkt worden tot hi-tech kunststoffen, zijn bijzonder lichtgevoelig. Voor de laboranten is de duisternis geen probleem. Dankzij implantaten in hun netvlies kunnen hebben zij uitstekend nachtzicht. Door te knipperen activeren zij de microscoopfunctie van het implantaat, waardoor zij de plastics op celniveau kunnen controleren op onvolkomenheden.

Er wordt gewerkt in ploegendiensten van steeds 20 uur. Om alert en wakker te blijven, slikken de laboranten bij aanvang van een shift een capsule met onder meer modafinil, een psychofarmaceutica die de aanmaak van dopamine en noradrenaline stimuleert. Andere stoffen in de capsule onderdrukken de gevoelens van verveling die de eentonige werkzaamheden normaal gesproken zouden oproepen. Toch blijft de sfeer in het bedrijf slecht. Er is veel onderling wantrouwen. Sommige werknemers nemen daarom af en toe stiekem een slok van een drankje met daarin het ‘knuffelhormoon’ oxytocine.

Human enhancement

De unitmanager, die vanuit zijn kantoor op de vide uitkijkt op de werkvloer, doet alsof hij het niet ziet. Over een paar maanden wordt hij 75 en kan hij met pensioen. In het bedrijfsrestaurant krijgt hij iedere middag een bekertje voedingssupplementen die hem lichamelijk fit houden. ‘s Avonds logt hij in op het cognitieve trainingsprogramma van zijn werkgever voor een uurtje hersengymnastiek.

Science fiction? Nauwelijks. De meeste van de technologieën in deze schets bestaan al. Als ze nog niet bestaan wordt er hard aan gewerkt.

In Engeland kwam in maart 2012 een groep slimme koppen bij elkaar om te filosoferen over de impact van huidige en toekomstige technologieën op de dagelijkse werkpraktijk. De weerslag van die bijeenkomst is het onlangs verschenen rapport Human enhancement and the future of work.

Het is fascinerend leesvoer. Centraal staat het begrip ‘human enhancement’, een verzamelterm voor allerlei manieren waarop het menselijke functioneren kunstmatig kan worden verbeterd. Dat kan zijn om ‘beschadigde’ functies te herstellen (bijvoorbeeld blinden weer zicht geven) of om mensen ‘bovenmenselijk’ te laten functioneren. Bekende voorbeelden zijn medicijnen waarmee geheugenfuncties en het concentratievermogen worden verbeterd, hoorapparaten en oogimplantaten die de zintuigelijke waarneming versterken, of bionische ledematen.

Over de toepassing van deze technologieën in een werkomgeving is (te) weinig nagedacht, schrijven de samenstellers van het rapport. Een debat is nodig, vinden ze, want human enhancement roept voor de hand liggende ethische vragen op. Mag je werkgever je vragen om voedingssupplementen te  slikken of, nog ingrijpender, om een operatie te ondergaan?

Dystopie

Bij eerdere technologische en industriële revoluties werd nogal eens voorbij gegaan aan menselijke behoeften. Denk aan de introductie van de lopende band of de automatisering. Ook het huidige ‘flexwerken’ is bij de meeste organisaties vooral gemotiveerd door technocratische overwegingen. Steeds moeten mensen zich aanpassen aan hun werkomgeving, in plaats van andersom.

Ging het tot nu toe steeds om een aanpassing in gedrag, human enhancement gaat nog een paar stappen verder. In het meest dystopische scenario wordt van mensen verwacht dat zij zich met medische en farmaceutische ingrepen omvormen tot de perfecte werknemer.

Om die reden is het verstandig om nu alvast na te denken over de consequenties van human enhancement. Het Britse rapport is een interessant schot voor de boeg.

Human enhancement and the future of work – Report from a joint workshop hosted by the Academy of Medical Sciences, the British Academy, the Royal Academy of Engineering and the Royal Society.

 

 

FacebookTwitterGoogle+LinkedInEmailPrintDelen

Reageer




nieuworganiseren.nu wordt mede mogelijk gemaakt door:

logo Ecare Services logo Meurs logo Ecare Services

...en werkt samen met:

logo stichting zelforganisatie logo The Optimist

Wil je ons ook steunen? Informeer naar de mogelijkheden:

myemail
logo nieuworganiseren.nu