nieuworganiseren.nu
Vredenburg 40
3511 BD Utrecht

Menu

Wiki: zelfsturende teams

Veel organisaties experimenteren momenteel met zelfsturende teams. Wat zijn het precies en waarom zou je ermee aan de slag gaan?

Eigen verantwoordelijkheid

Een zelfsturend team is een groep medewerkers die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het verrichten van een bepaalde taak of activiteit. In tegenstelling tot gewone teams is er binnen een zelfsturend team geen formele hiërarchie. Iedereen is verantwoordelijk voor het geheel en ieder lid verricht doorgaans alle voorkomende taken, tenzij het team iets anders afspreekt. Zo is er ook geen vaste teamleider, maar kan een teamlid voor een bepaalde taak of activiteit wel een coördinerende rol op zich nemen. Ook ontstaat er binnen teams soms een informele hiërarchie.

Verbastering

Eigenlijk is de term zelfsturend team niet helemaal gelukkig gekozen. Dit is namelijk een verbastering van zelf-bestuur en dat is eigenlijk niet wat een zelfsturend team doet. Volgens hoogleraar Hans Strikwerda gaat het bij de teams veel meer om zelf-coördinatie[1] en kent een gezonde onderneming maximale zelf-coördinatie met minimale hiërarchische coördinatie. In het Engels is de term ‘self-managed teams’ gangbaar, waarbij het team dus niet wordt aangestuurd door een manager, maar door de teamleden zelf. Een andere term die wel wordt gebruikt is ‘autonoom team’, maar dit suggereert dat het team volledig zelfstandig opereert. Ook bij zelfsturende teams is er altijd sprake van afstemming met de overige onderdelen van de organisatie, zoals ondersteunende diensten en andere teams.

Goede begeleiding

Ondanks deze spraakverwarring lijkt de trend wel in de richting van meer zelforganisatie en minder hiërarchische aansturing te gaan. Het besef dat medewerkers beter functioneren wanneer zij meer regelruimte hebben, is inmiddels in veel sectoren doorgedrongen. Bovendien besparen zelfsturende teams op coördinatiekosten door managers en afstemmingsproblemen tussen afdelingen. Voorwaarde is wel dat de medewerkers goed worden voorbereid en begeleid naar de nieuwe manier van werken en de verantwoordelijkheden die erbij horen. Ook moet de directie de zelfstandigheid van de teams bewaken en het bestaande middenmanagement duidelijkheid en veiligheid verschaffen.

Inspiratie

Een aantal voorbeelden van zelfsturende teams zijn onder meer de teams bij Volvo Cars in Zweden in de jaren tachtig en negentig, de wijkteams van Buurtzorg en de zelfsturende teams van de gemeente Hollands Kroon. De basis voor zelfsturende teams lag in de sociotechniek (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sociotechniek), met name in het werk van Ulbo de Sitter.

Zie ook de Wikipedia over zelfsturende teams.

Handig boekje Zelfsturende teams in de praktijk van Astrid Vermeer en Ben Wenting.

De gemeente Hollands Kroon maakte een het boek Poleposition over de transitie naar nieuw organiseren en de invoering van zelfsturende teams.

Lees ook het boek van Ben Kuiken over organiseren zonder managers: De laatste manager.

Het VPRO-programma Tegenlicht maakte in 2015 een reportage met de titel: Het Einde van de Manager.

 

[1] Strikwerda, J. (2012). Empowerment: Hoe professionele ruimte te combineren met in-control zijn. Holland Management Review, (145), 32-40

 

X

Word lid van nieuworganiseren.nu

Dit artikel wordt je gratis aangeboden door nieuworganiseren.nu. Steun ons en word lid van de coöperatie. Je krijgt dan bovendien gratis toegang tot de Bende van Hoe en korting op bijeenkomsten en boeken.

2 Comments:

  1. L.J. Lekkerkerk (Hans) schreef:

    In de moderne sociotechniek is een team niet slechts verantwoordelijk voor zomaar “een bepaalde taak of activiteit” en is er zo min mogelijk sprake van afstemming met ondersteunende, staf- en andere afdelingen. In het recentste sociotechnische handboek ” Het Nieuwe Organiseren. Alternatieven voor de bureaucratie.” staat:
    “Een kleine groep mensen, die voor het uitvoeren, voorbereiden en ondersteunen van een duidelijk compleet taaksegment verantwoordelijk is en hiervoor de benodigde middelen ter beschikking heeft. De groep richt zich niet alleen op de dagelijkse operaties maar ook op de verbetering daarvan op basis van het analyseren en evalueren van de eigen prestaties tegen de achtergrond van de bedrijfsstrategie.”(p.353).
    Een compleet taaksegment moet je interpreteren als: zoveel mogelijk een ‘bedrijfje in het bedrijf’ dat een eigen sub-set klanten bedient of een subset aan producten/diensten voortbrengt.
    Bij mislukte zelfsturings-projecten is een veel voorkomende oorzaak dat de teams teveel afstemming met andere afdelingen/teams nodig hebben om hun taak te doen. Daardoor kan het team over vrijwel niets geheel zelf beslissen en dan voelt zelfsturing net zo effectief als in een draaimolen aan een stuurtje van de politieauto draaien.

Laat een bericht achter







Kom naar het Nieuw Organiseren Festival
Op 5 oktober vindt voor de 5e keer het Nieuw Organiseren Festival 2017 plaats. Met sprekers, muziek, workshops, gekkigheid, de Nieuw Organiseren Prijs en nog veel meer. Het belooft weer een heel bijzondere dag te worden die je niet wil missen. Meer informatie en kaarten: Nieuw Organiseren Festival 2017

Send this to friend